عسل یا انگبین: اکسیر شفابخش طبیعی

عسل که در فارسی انگبین نامیده می شود، یکی از ارزشمندترین محصولات طبیعی است که توسط زنبورعسل از شهد گلها جمع‌آوری و پس از تغییرات شیمیایی در سلول‌های مومی کندو ذخیره می‌شود.

این ماده شگفت‌انگیز قرن‌هاست که به عنوان عالی‌ترین و مقوی‌ترین غذاها شناخته شده است.

خواص درمانی عسل در تاریخ و ادیان

عسل نه تنها یک ماده غذایی مفید، بلکه اکسیر پر ارزش برای درمان بیماری‌ها در بین تمام ملل world بوده است.

در متون اسلامی نیز به ارزش درمانی عسل اشاره شده است:

  • در قرآن کریم به صراحت آمده است: «فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ» (شفای مردم در آن است)

  • پیامبر گرامی اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) نیز بر اساس روایات متعدد از عسل استفاده می‌کردند و خواص شفابخش آن را برای درمان بیماری‌ها تأیید نموده‌اند

چرا عسل طبیعی ارزشمند است؟

عسل طبیعی به دلیل:

  • دارا بودن ترکیبات مغذی و آنزیم‌های مفید

  • خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی

  • داشتن آنتی‌اکسیدان‌های قوی

  • توانایی بهبود سوختگی و زخم‌ها

همیشه به عنوان یک ماده غذایی-دارویی بی‌نظیر مورد توجه بوده است.

مروری بر خواص عسل بر اساس طب قرآنی

عسل از نگاه دانشمندان تاریخ: از ارسطو تا ابن سینا

خواص اعجابانگیز عسل از دیرباز مورد توجه دانشمندان و پزشکان بزرگ جهان بوده است. در این مطلب، به بررسی دیدگاههای این اندیشمندان درباره خواص درمانی عسل میپردازیم.

ارسطو و جالینوس: بنیانگذاران شناخت عسل

ارسطو، فیلسوف بزرگ یونانی، معتقد بود عسل دارای خواص ویژهای است که تأثیر استثنایی بر بدن انسان دارد. از سوی دیگر، جالینوس از عسل برای درمان مسمومیتها، بیماریهای معده و حتی سرطان دهان استفاده میکرد و به خواص اعجازآور آن ایمان داشت.

ابن سینا و نسخه های شفابخش عسل

ابوعلی سینا در کتاب قانون خود دهها نسخه بر پایه عسل و موم ارائه کرده است. او تاکید میکرد:

  • عسل بلغم را کاهش میدهد

  • به تقویت اندرون (دستگاه گوارش) کمک میکند

  • نیروی بدن را افزایش میدهد

  • اشتها را باز میکند

توصیه ابن سینا برای جوان ماندن

ابن سینا میگفت: «اگر میخواهید جوانی خود را حفظ کنید، عسل مصرف نمایید.» ایشان به افراد بالای 45 سال توصیه میکردند به طور منظم عسل را با گردوی کوبیده شده استفاده کنند.

درمانگاه زوریخ: عسل در پزشکی مدرن

در درمانگاه تخصصی زوریخ که بیش از 50 سال پیش توسط دکتر بیرشر بنر تأسیس شده، بیماریهای مختلف با روش گیاهخواری همراه با عسل درمان میشوند. پایهگذاران این درمانگاه معتقدند برای تندرستی کامل باید:

  • از خوراکیهای طبیعی استفاده کرد

  • سبزیجات تازه و میوهها مصرف نمود

  • به جای قند از عسل طبیعی استفاده کرد

عسل طبیعی و غیر طبیعی :

در کشور ما به علت محدود بودن منابع شهد در بیشتر نقاط کشور و عدم امکان استفاده زنبورداران ار بیشتر منابع شهد باغ ها و مزارع حاصل خیز، حتی در فصول بهار و تابستان مجبورند برای تولید عسل کوچ کنند؛ در غیر این صورت در بیشتر نقاط کشور، میانگین تولید عسل طبیعی هر کندو کمتر از 10 کیلو خواهد بود که چنین تولیدی با قیمتی که مردم حاضرند برای عسل بپردازند، برای زنبوردار اقصادی و ممکن نخواهد بود.

اگر اصول و مراحل رسیدن عسل در تهیه ی چنین عسل هایی مراعات شود، نمی توان به آن عسل تقلبی گفت و فقط از جهت تعریف عسل استاندارد با آن مغایرت دارد. چنانچه ذکر شد، اگر در فرآیند تولید عسل از شربت های غنی شده استفاده شود، حتی به مراتب با ارزش تر از عسل های تهیه شده از شهد گل خواهد بود در تعریف، این عسل ها را در رده ی عسل های غیر طبیعی (نه تقلبی) طبقه بندی می کنند.

تشخیص عسل طبیعی از تقلبی

تقلب در عسل چگونه است ؟

در عسل تقلب های فراوانی انجام میشود، چند مورد از تقلب های رایج به شرح زیر است :

۱. عسل هایی هستند که اصطلاحا به آنها عسل های زنبور ندیده گفته می شود.

و در ایران متاسفانه از این نوع تقلب فراوان استفاده می شود.

ترکیب آب + شکر + اسانس را بعنوان عسل در بازار به فروش میرسد.

راه تشخیص این تقلب فقط از طریق آزمایش امکان پذیر است.

۲. کنار کندوی زنبور سینی آب و شکر گذاشته و زنبور از آن تغذیه میکند.

و در نتیجه عسل حاصله خالص نخواهد بود، تنها راه تشخیص این ناخالصی فقط آزمایشگاه است.

۳. حرارت دادن عسل بعلت های متفاوت :

اولا : بخاطر اینکه عسل شکرک نزند چون در ایران یک تفکر اشتباه وجود دارد که اگر عسل شکرک نزند، خالص و طبیعی است.

دوما : باعث تیره و کدر و غلیظ تر شدن عسل میشود.

شکرک زدن عسل: نشانه طبیعی بودن یا تقلبی؟ + راه تشخیص

یکی از سوالات رایج مصرف کنندگان، در مورد شکرک زدن عسل است.

بسیاری به اشتباه فکر می کنند عسلی که شکرک می زند، تقلبی است.

اما این تصور کاملاً نادرست است! در واقع، شکرک زدن عسل طبیعی است و نشان دهنده سلامت و کیفیت آن می باشد.

عسل تقلبی چیست؟

بر اساس استانداردها، هرگونه افزودن مواد قندی، اسانس، رنگ یا نگهدارنده به عسل، تقلب در تولید عسل محسوب می شود. عسلی که زنبور در جمع آوری شهد آن نقشی نداشته باشد، ارزش غذایی ندارد و به عنوان عسل تقلبی شناخته می شود.

چرا عسل طبیعی شکرک می زند؟

شکرک زدن عسل یک فرآیند کاملاً طبیعی است که به دلیل عوامل زیر رخ می دهد:

  • کاهش رطوبت عسل در طول زمان

  • تشکیل بلورهای قندی منظم

  • وجود آنزیم های طبیعی که زنبور عسل به شهد اضافه می کند

سرعت و میزان سفتی شکرک به نوع گل و گیاه و همچنین آب و هوای منطقه بستگی دارد.

راه تشخیص عسل طبیعی از تقلبی

یکی از روش های تشخیص، تست شکرک زدن عسل است. بر خلاف تصور رایج، عسل های تقلبی در سرما شکرک نمی زنند، اما عسل های طبیعی به مرور زمان کریستالیزه می شوند.

از دیگر روش های تشخیص می توان به عطر و طعم عسل اشاره کرد. عسل طبیعی رایحه و طعم گلی خاص خود را دارد که ناشی از شهد گل ها است.

هشدار مهم: حرارت دادن عسل

هرگز عسل شکرک زده را برای از بین بردن بلورها حرارت ندهید. این کار باعث از بین رفتن آنزیم های مفید و کاهش شدید کیفیت و خواص درمانی عسل می شود.

ملاک انتخاب عسل خوب :

مصرف‌کننده برای تشخیص عسل تنها یک ابزار در اختیار دارد و آن چیزی نیست جز حواس طبیعی بدن.

ظاهر عسل با چشم بررسی می‌شود، بو با بینی سنجیده می‌شود و طعم با زبان ارزیابی خواهد شد.

عسلی که عطر و طعم گل‌ها را در خود دارد، طبیعی است و ارزش پرداخت بهایی معقول را خواهد داشت.

در مقابل، نمونه‌ای که بوی آن موجب عطسه شود، نوشیدنش حالت مستی بیاورد یا مزه‌اش گلو را بسوزاند، گزینه‌ای مناسب برای تغذیه نیست.

روش‌های دیگری نیز برای شناخت عسل طبیعی پیشنهاد شده است.

به‌طور مثال هنگام حل‌کردن در آب ولرم، مزه‌ای میخوش (میان شیرینی و ترشی) ایجاد می‌کند، نه صرفاً شیرین.

همچنین در آزمایش با نور پلاریزه، عسل طبیعی نور را به سمت چپ منحرف می‌کند، در حالی که عسل تقلبی و فرآورده‌های شکر به دلیل راست‌گرد بودن مولکول‌هایشان، نور را به سمت راست می‌چرخانند.

راهنمای تشخیص عسل طبیعی از تقلبی

رنگ عسل و مفهوم آن :

در قرآن کریم تصریح شده است عسل طبیعی به رنگ های مختلف است (مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ).

عسل بر حسب اینکه متعلق به کدام منطقه و کدام گل باشد، رنگ متفاوت است.

دامنه ی طیف رنگ های عسل از سفید به انواع زرد (زرد نارنجی، زرد مایل به سبز طلایی) کهربایی، عقیق مایل به قرمز و حتی قهوه ای متغیر است.

مثلا عسل اقاقیا به رنگ سفیدی می زند، عسل بهارنارنج، زرد طلایی است. عسل جنگل های مازندران زرد مایل به سبز، عسل آویشن عقیقی قرمز، عسل کاج جنگل های اروپا متمایل به قهوه ای است. همه اینها عسل خوب و طبیعی هستند، اما بخاطر گلی که زنبورها از آن تغذیه کرده اند، رنگشان متفاوت است. پس این باور درست نیست که عسل خوب رنگ تیره دارد.

رنگ، بو و طعم عسل تا حدودی به هم مربوط هستند. بسیاری از طعم های عسل که در یک منطقه مطبوع و خوب است، در منطقه دیگر ناخوشایند تلقی می شود. عسل گندم سیاه و زیرفون ممکن است در یک منطقه بیشترین قیمت را داشته باشد، اما در منطقه دیگر بازاری نداشته باشد. عسلی که تصور می شود مردم آن را نمی پسندند برای مصرف زنبور عسل نگهداری می شود.

طعم و رنگ عسل های طبیعی

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های عسل کوهی با سایر عسل‌ها، طعم و مزه‌ی ویژه‌ی آن است.

این ویژگی چنان خاص و منحصر به فرد است که هیچ آزمایشگاهی توانایی سنجش آن را ندارد و هیچ زبانی نیز قادر به توصیف کاملش نیست.

می‌توان گفت توصیف طعم عسل کوهی درست مانند تلاش برای توضیح مزه و عطر سیب به فردی است که هرگز آن را ندیده یا نچشیده باشد.

عسل کوهی یا همان عسل وحشی در واقع فرآورده‌ای است که زنبورهای وحشی به‌طور کاملاً طبیعی و بدون دخالت انسان تولید می‌کنند.

همین موضوع باعث شده این نوع عسل بسیار کمیاب و ارزشمند باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *